SPIS TREŚCI
Niektóre preparaty ashwagandhy mogą łagodzić odczuwany stres i poprawiać część parametrów snu. Dowody pochodzą jednak głównie z małych, krótkich badań określonych ekstraktów. Nie pozwalają przypisać tych samych efektów każdej kapsułce ani traktować rośliny jako leczenia depresji, cukrzycy lub niepłodności.
Roślina i ekstrakt to nie ta sama dawka
Ashwagandha, czyli Withania somnifera, zawiera różne związki, w tym witanolidy. Preparaty mogą różnić się częścią rośliny, sposobem ekstrakcji i standaryzacją. Proszek z korzenia, ekstrakt z korzenia i mieszanina z liśćmi nie są równoważne tylko dlatego, że mają tę samą masę w miligramach.
Przykład: jeśli porcja 300 mg ekstraktu jest standaryzowana na 5% określonych związków, deklaruje 15 mg tej frakcji. Sam zapis „300 mg ashwagandhy” bez dalszego opisu nie daje takiej informacji. Wyższy procent nie jest automatyczną gwarancją większej skuteczności lub bezpieczeństwa.
Co pokazała próba dotycząca stresu?
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu 64 dorosłych z przewlekłym stresem porównano placebo z określonym ekstraktem korzenia. Stosowano po 300 mg dwa razy dziennie przez 60 dni. W grupie ekstraktu zmniejszyły się wyniki skal stresu oraz stężenie kortyzolu względem placebo.
To sygnał możliwej korzyści, a nie uniwersalny schemat dawkowania. Próba była mała, trwała dwa miesiące i nie ustalała długofalowego bezpieczeństwa dla całej populacji. Obniżenie kortyzolu samo w sobie nie znaczy, że wyleczono każdą przyczynę stresu lub zaburzenie lękowe.
Sen, testosteron i inne obietnice
NCCIH ocenia, że część preparatów może pomagać przy bezsenności i stresie, natomiast wpływ na zaburzenia lękowe pozostaje niejasny. Ograniczone dane dotyczą też testosteronu i jakości nasienia. Zmiana wyniku laboratoryjnego nie jest równoznaczna z potwierdzeniem większej szansy ciąży u każdej pary.
Nie ma wystarczających podstaw do przypisywania ashwagandzie szerokiego działania przeciwnowotworowego czy leczenia cukrzycy u ludzi. Przy przewlekłych trudnościach ze snem warto najpierw ustalić przyczynę; dalsze wskazówki zawiera artykuł o bezsenności i suplementacji.
Działania niepożądane i wątroba
Możliwe są senność, dolegliwości żołądkowe, biegunka i wymioty. Opisywano również rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby związane ze stosowaniem suplementów. Brak dolegliwości po kilku kapsułkach nie gwarantuje bezpieczeństwa wielomiesięcznej kuracji.
NCCIH wskazuje, że danych o dłuższym stosowaniu brakuje; oceny krótkoterminowe dotyczą zwykle okresów do trzech miesięcy. Przy żółtaczce, ciemnym moczu, świądzie lub wyraźnym pogorszeniu samopoczucia przerwij samodzielną suplementację i pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Kto powinien unikać stosowania?
Ashwagandhy nie należy stosować w ciąży ani podczas karmienia. NCCIH nie zaleca jej także przy zaburzeniach tarczycy, chorobach autoimmunologicznych i przed operacją. Ostrożność dotyczy między innymi leków uspokajających, przeciwpadaczkowych, immunosupresyjnych, na tarczycę, ciśnienie i cukrzycę.
Przy chorobie przewlekłej pokaż lekarzowi lub farmaceucie pełną etykietę produktu. Nazwa rośliny nie wystarczy do oceny preparatu wieloskładnikowego. Suplement nie zastępuje diagnostyki, psychoterapii ani przepisanego leczenia.
Źródła
- NCCIH, NIH: ocena dowodów, bezpieczeństwa i interakcji ashwagandhy.
- Chandrasekhar i wsp.: randomizowane badanie ekstraktu korzenia u osób ze stresem, 2012.
Jan Antoniak – technolog żywności, audytor i doradca
Specjalizuję się w prawie żywnościowym, HACCP i etykietowaniu. Od lat pomagam firmom spożywczym wdrażać systemy jakości oraz zrozumieć wymagania przepisów. Na blogu dzielę się wiedzą w prosty, praktyczny sposób.Audytor systemów bezpieczeństwa | Autor technologzywnosciradzi.pl
Dowiedz się więcej →
