SPIS TREŚCI
Wzdęcia po spożyciu mleka, serów czy innych produktów mlecznych mogą być prawdziwym utrapieniem zwłaszcza dla osób, które lubią nabiał. Najczęściej odpowiada za nie nietolerancja laktozy, której ryzyko wystąpienia rośnie wraz z wiekiem. Jak poradzić sobie z nieprzyjemnymi objawami po spożyciu mleka lub jego przetworów?
Dlaczego nabiał może powodować wzdęcia?
Główną przyczyną wzdęć po spożyciu nabiału jest nietolerancja laktozy, czyli cukru mlecznego. Za jej trawienie odpowiada laktaza – enzym produkowany w jelicie cienkim, który rozkłada laktozę na prostsze do wchłonięcia związki. Jeśli organizm wytwarza go zbyt mało, niestrawiony cukier przedostaje się do jelita grubego.
Tam laktoza staje się pożywką dla bakterii jelitowych, które wykorzystują ją w procesie fermentacji. W efekcie powstają gazy, m.in. wodór, dwutlenek węgla i metan. Ich nagromadzenie powoduje rozciąganie ścian jelit, co może prowadzić do uczucia pełności, przelewania w brzuchu, napięcia i widocznego powiększenia obwodu brzucha[1].
Po jakich produktach mlecznych najczęściej pojawiają się wzdęcia?
Nietolerancja laktozy może mieć różne nasilenie i u każdego przebiegać w nieco inny sposób. Wiele zależy od indywidualnego poziomu tolerancji na cukier mleczny oraz jego zawartości w danym produkcie. Wzdęcia najczęściej pojawiają się po:
· mleku krowim,
· lodach i deserach mlecznych – oprócz laktozy mogą zawierać substancje słodzące, np. sorbitol, które również ulegają fermentacji w jelitach,
· śmietanie,
· serkach homogenizowanych,
· twarogu.
Z kolei lepszą tolerancję często wykazują produkty fermentowane, takie jak jogurt naturalny, kefir czy maślanka. Zawarte w nich bakterie kwasu mlekowego częściowo rozkładają laktozę, dzięki czemu ilość tego cukru w produkcie jest mniejsza. Dodatkowo mogą korzystnie wpływać na skład mikrobioty jelitowej.
Jak złagodzić wzdęcia po nabiale?
Jedynym sposobem na całkowitą eliminację objawów nietolerancji laktozy jest unikanie produktów, które je wywołują. Nie chodzi o całkowite odstawienie nabiału – warto zwrócić uwagę na reakcję swojego organizmu po spożyciu poszczególnych produktów mlecznych i zrezygnować z tych, które nasilają dolegliwości.
Ponadto w sklepach znajdziemy bogatą gamę produktów roślinnych lub bez laktozy, które mogą zastąpić tradycyjne mleko i jego przetwory. Jeśli jednak nie chcemy z nich rezygnować, w aptekach dostępne są preparaty z enzymem laktazą, które uzupełniają jego niedobór. Przyjmuje się je przed posiłkiem zawierającym laktozę, by ułatwić jej trawienie i zapobiec fermentacji.
Doraźnie stosuje się też leki na wzdęcia i uczucie pełności zawierające symetykon. To związek silikonowy, który wpływa bezpośrednio na pęcherzyki gazu nagromadzone w treści pokarmowej. Pod jego wpływem pękają, dzięki czemu przestają uciskać ściany jelit. W ten sposób możemy złagodzić uporczywe uczucie rozdęcia i napięcia brzucha.
Symetykon nie wchłania się do krwiobiegu – działa wyłącznie miejscowo w przewodzie pokarmowym i nie wpływa na procesy trawienne ani wchłanianie składników odżywczych. Dzięki temu może być stosowany również u pacjentów szczególnie wrażliwych, np. niemowląt, kobiet w ciąży czy osób starszych[2].
Nie każda osoba z nietolerancją laktozy musi całkowicie rezygnować z nabiału. Czasem wystarczy zmniejszyć porcję, ograniczyć pojedyncze produkty lub zamienić je na odpowiedniki bez cukru mlecznego. Warto obserwować swój organizm i na bieżąco dostosowywać dietę do własnych potrzeb.
[1] Zatwarnicki, P. (2014). Nietolerancja laktozy – przyczyny, objawy, diagnostyka. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 4(3): 273-276.
[2] Burta, O., Iacobescu, C., Mateescu, R. B., Nicolaie, T., Tiuca, N., & Pop, C. S. (2018). Efficacy and safety of APT036 versus simethicone in the treatment of functional bloating: a multicentre, randomised, double-blind, parallel group, clinical study. Translational Gastroenterology and Hepatology, 3: 72.
Jan Antoniak – technolog żywności, audytor i doradca
Specjalizuję się w prawie żywnościowym, HACCP i etykietowaniu. Od lat pomagam firmom spożywczym wdrażać systemy jakości oraz zrozumieć wymagania przepisów. Na blogu dzielę się wiedzą w prosty, praktyczny sposób.Audytor systemów bezpieczeństwa | Autor technologzywnosciradzi.pl
Dowiedz się więcej →
