SPIS TREŚCI
Nie ma podstaw, by traktować kolejność picia piwa, wina i wódki jako ochronę przed kacem. Większe znaczenie ma ilość wypitego alkoholu. Zmiana kolejności nie usuwa etanolu z już wypitych porcji i nie czyni intensywnego picia bezpiecznym.
Popularne powiedzenia warto jednak oddzielić od tego, co naprawdę zbadano. Znane badanie dotyczące kolejności obejmowało piwo i wino, a nie każdą możliwą kombinację napojów.
Badanie piwa i wina: 90 uczestników
W badaniu opublikowanym w 2019 r. uczestniczyło 90 osób w wieku 19–40 lat. Część piła najpierw piwo, potem wino, część w odwrotnej kolejności, a grupa porównawcza jeden rodzaj napoju. Podczas kolejnego spotkania zmieniano kolejność lub rodzaj napoju.
Nie wykazano istotnego wpływu kolejności na nasilenie kaca następnego dnia. Silniej wiązały się z nim odczuwane upojenie i wymioty. Badanie nie potwierdzało więc ludowej zasady, że określona kolejność pozwala uniknąć konsekwencji picia.
Nie należy jednak nazywać tego badaniem „piwa przed wódką”. Wódki w nim nie porównywano. Wniosek praktyczny jest węższy: przetestowana reguła dotycząca piwa i wina nie zadziałała, a szersze twierdzenia wymagają osobnych dowodów.
Porównuj ilość etanolu, nie liczbę szklanek
Objętość napoju i stężenie podane na etykiecie pozwalają obliczyć ilość czystego alkoholu. Przykładowo:
| Napój i porcja | Obliczenie | Objętość etanolu |
|---|---|---|
| Piwo 500 ml, 5% | 500 × 0,05 | 25 ml |
| Wino 150 ml, 12% | 150 × 0,12 | 18 ml |
| Wódka 50 ml, 40% | 50 × 0,40 | 20 ml |
Jedno piwo i jeden kieliszek nie muszą więc oznaczać takiej samej ilości alkoholu. W tych przykładach piwo i wódka dostarczą łącznie 45 ml etanolu niezależnie od kolejności wypicia. To rachunek ilości, nie kalkulator stężenia we krwi ani czasu bezpiecznego prowadzenia.
Dlaczego po podobnym wieczorze można czuć się inaczej?
Kac nie jest prostym pomiarem ilości alkoholu. NIAAA opisuje udział między innymi odwodnienia, zaburzeń snu i podrażnienia żołądka. Różnice w porcji, tempie picia i warunkach wieczoru mogą zostać błędnie przypisane zmianie kolejności napojów.
Nie warto więc wyciągać reguły z dwóch imprez, podczas których wypito inne ilości i spano inaczej. Również brak kaca nie jest dowodem, że wypita ilość była obojętna dla zdrowia. Sam „brzuch piwny” to jeszcze inne zagadnienie, związane z długotrwałym bilansem energii; opisujemy je w tekście o alkoholu i obwodzie brzucha.
Co ma większy sens niż ustalanie kolejności?
Jeżeli pijesz, mniejsza porcja lub słabszy napój pozwala ograniczyć łączną ilość alkoholu. Nie próbuj nadrabiać pominiętych drinków pod koniec spotkania. Wskazówki dotyczące samego samopoczucia znajdziesz w artykule o kacu.
Osoby, której trudno utrzymać świadomość lub która oddycha nieprawidłowo, nie należy zostawiać, by „odespała”. To możliwe zatrucie. Dzwoń pod 112 i postępuj zgodnie z instrukcjami dyspozytora.
Źródła
- Köchling i wsp., 2019: randomizowane badanie kolejności picia piwa i wina.
- NHS: obliczanie ilości alkoholu z objętości i stężenia.
- NIAAA: przyczyny kaca i mit kolejności napojów.
- NHS: ograniczanie ilości wypijanego alkoholu.
- NIAAA: objawy przedawkowania alkoholu.
- Pacjent.gov.pl: wezwanie pomocy przy zatruciu. Objętości etanolu: obliczenia własne.
Jan Antoniak – technolog żywności, audytor i doradca
Specjalizuję się w prawie żywnościowym, HACCP i etykietowaniu. Od lat pomagam firmom spożywczym wdrażać systemy jakości oraz zrozumieć wymagania przepisów. Na blogu dzielę się wiedzą w prosty, praktyczny sposób.Audytor systemów bezpieczeństwa | Autor technologzywnosciradzi.pl
Dowiedz się więcej →
