SPIS TREŚCI
Po zjedzeniu szparagów mocz może nabrać charakterystycznego, siarkowego zapachu. Sama taka zmiana po posiłku zwykle nie oznacza choroby. Co ciekawe, ludzie różnią się zarówno ilością wytwarzanych substancji zapachowych, jak i zdolnością ich wyczuwania.
Jeśli jedna osoba zauważa zapach, a druga nie, nie musi to więc oznaczać, że szparagi inaczej działają na ich nerki. W grę wchodzi również zmysł węchu.
Jakie związki odpowiadają za zapach?
Po spożyciu szparagów w moczu pojawiają się lotne związki siarki. Jednym z wykrywanych związków jest metanotiol. Lotność oznacza, że substancja może przechodzić do powietrza i docierać do receptorów węchowych.
Za prawdopodobny prekursor części tych substancji uważa się kwas szparagowy, po angielsku asparagusic acid. Nie należy go mylić z kwasem asparaginowym, czyli innym związkiem. Kwas szparagowy zawiera siarkę, a jego przemiany pomagają wyjaśnić zapach po tym konkretnym warzywie.
Wytwarzanie zapachu i jego wyczuwanie to osobne cechy
W badaniu psychofizycznym porównywano zdolność uczestników do rozpoznawania próbek moczu po szparagach. Stwierdzono różnice zarówno w powstawaniu zapachu, jak i jego odbiorze. Nie trzeba więc wybierać tylko jednej z tych hipotez jako wyjaśnienia dla całej populacji.
Brak zauważalnego zapachu nie dowodzi, że organizm w ogóle nie wytworzył metabolitów. Z kolei silne wrażenie zapachowe nie mówi, że ktoś ma gorszy metabolizm lub gorzej usuwa „toksyny”. Tego nie da się ocenić na podstawie samego węchu.
Co pokazało duże badanie genetyczne?
W badaniu opublikowanym w „BMJ” uczestniczyło 6909 osób pochodzenia europejsko-amerykańskiego. Około 60% zakwalifikowano jako osoby niewyczuwające charakterystycznego zapachu. Zdolność jego zauważania wiązała się z wariantami genów w pobliżu receptorów węchowych.
Ważne ograniczenie: klasyfikację oparto na odpowiedzi uczestnika na pytanie o zapach po szparagach. Nie był to jednolity laboratoryjny pomiar węchu każdego badanego. Wyniku 60% nie należy traktować jako dokładnego odsetka dla wszystkich krajów i grup wieku.
Jak długo utrzymuje się zapach?
Nie ma jednego czasu, po którym u każdego musi zniknąć. Odbierane nasilenie zależy od ilości związków w moczu i wrażliwości węchu. Nie warto ustalać na tej podstawie sprawności nerek.
Ostrożności wymaga również pojęcie okresu półtrwania. Jeśli w hipotetycznym przykładzie ilość substancji spada o połowę co cztery godziny, po ośmiu pozostaje jedna czwarta, a nie zero. To objaśnienie matematyczne, nie uniwersalny pomiar metabolitów szparagów. Podwojenie okresu półtrwania nie wyznacza dokładnej godziny końca zapachu.
Kiedy nie przypisywać wszystkiego szparagom?
NHS wymienia jedzenie szparagów jako jedną z częstych przyczyn zmiany zapachu moczu. Inne to między innymi odwodnienie, leki i niektóre suplementy. O uzupełnianiu płynów przeczytasz w artykule o wodzie w diecie.
Jeśli towarzyszą temu pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz lub zmętnienie, skontaktuj się z lekarzem. Krew w moczu, gorączka albo ból pleców pod żebrami wymagają pilnej oceny. Nie należy ignorować ich tylko dlatego, że poprzedni posiłek zawierał szparagi.
Źródła
- Pelchat i wsp.: wytwarzanie i odbiór zapachu po szparagach.
- Mitchell: kwas szparagowy i prawdopodobny prekursor metabolitów.
- Markt i wsp., BMJ 2016: badanie genetyczne 6909 osób.
- NHS: zmieniony zapach moczu i objawy wymagające konsultacji.
Jan Antoniak – technolog żywności, audytor i doradca
Specjalizuję się w prawie żywnościowym, HACCP i etykietowaniu. Od lat pomagam firmom spożywczym wdrażać systemy jakości oraz zrozumieć wymagania przepisów. Na blogu dzielę się wiedzą w prosty, praktyczny sposób.Audytor systemów bezpieczeństwa | Autor technologzywnosciradzi.pl
Dowiedz się więcej →
