Skip to content

Szczawiany, czy są zdrowe czy szkodliwe?

Czas czytania artykułu: 4 minut

Zielone warzywa liściaste i inne pokarmy roślinne są bardzo popularne wśród osób dbających o zdrowie. Jednak wiele z tych produktów zawiera również szczawiany. Kwas szczawiowy jest związkiem organicznym występującym w wielu roślinach, w tym zielonych liściach, warzywach, owocach , kakao, orzechach i nasionach. W roślinach zwykle wiąże się z minerałami, tworząc szczawiany.

Twoje ciało może samodzielnie wytwarzać szczawiany lub pozyskiwać je z pożywienia. Witamina C może również zostać przekształcona w szczawian, gdy jest metabolizowana.

Po spożyciu szczawiany mogą wiązać się z minerałami, tworząc związki, w tym szczawian wapnia i szczawian żelaza. Dzieje się tak głównie w okrężnicy, ale może również mieć miejsce w nerkach i innych częściach układu moczowego. U większości ludzi związki te są następnie wydalane z kałem lub moczem.

Jednak u osób wrażliwych dieta bogata w szczawiany wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia kamieni nerkowych i innych problemów zdrowotnych.

Czy Szczawiany mogą zmniejszyć wchłanianie minerałów?

Jednym z głównych problemów zdrowotnych związanych ze szczawianami jest to, że mogą wiązać się z minerałami w jelitach i uniemożliwiać organizmowi ich wchłanianie.

Na przykład szpinak jest bogaty w wapń i szczawiany, co zapobiega wchłanianiu dużej ilości wapnia do organizmu.

Spożywanie błonnika i szczawianów razem może dodatkowo utrudniać wchłanianie składników odżywczych. Niemniej jednak ważne jest, aby pamiętać, że tylko niektóre minerały zawarte w pożywieniu wiążą się ze szczawianami.

Mimo że wchłanianie wapnia ze szpinaku jest zmniejszone, wchłanianie wapnia z mleka nie ma takiego wpływu, gdy mleko i szpinak są spożywane razem.

Czy szczawiany powodują kamienie nerkowe?

Wapń i niewielkie ilości szczawianów są obecne w drogach moczowych w tym samym czasie, ale pozostają rozpuszczone i nie powodują żadnych problemów. Czasami jednak wiążą się, tworząc kryształy. U niektórych osób kryształy te mogą prowadzić do tworzenia kamieni, zwłaszcza gdy ilość szczawianów jest dużo, a objętość moczu mała.

Małe kamienie często nie powodują żadnych problemów, ale duże mogą wywołać silny ból, nudności i krew w moczu podczas poruszania się w drogach moczowych.

Chociaż istnieją różne rodzaje kamieni nerkowych, około 80% składa się ze szczawianu wapnia. Z tego powodu osobom, które miały jeden epizod kamieni nerkowych, można zalecić ograniczenie spożycia pokarmów bogatych w szczawiany.

Jednak ogólne ograniczenie ilości szczawianów nie jest już zalecane dla każdej osoby z kamieniami nerkowymi. Dzieje się tak, ponieważ połowa szczawianu znajdującego się w moczu jest wytwarzana przez organizm, a nie wchłaniana z pożywienia.

Większość urologów przepisuje obecnie ścisłą dietę o niskiej zawartości szczawianu (poniżej 100 miligramów dziennie) tylko dla pacjentów, którzy mają wysoki poziom szczawianu w moczu. Dlatego ważne jest, aby od czasu do czasu poddawać się testom, aby dowiedzieć się, jakie ograniczenia są konieczne.

Czy szczawiany powodują problemy zdrowotne?

Niektórzy twierdzą, że wysokie spożycie szczawianu może być związane z rozwojem autyzmu. Inni twierdzą, że szczawiany mogą być związane z wulwodynią, która charakteryzuje się przewlekłym, niewyjaśnionym bólem pochwy. Na podstawie wyników badań naukowcy uważają, że żaden z tych stanów nie jest wywołany przez szczawiany w diecie.

Jednak w badaniu z 1997 r., w którym 59 kobiet z wulwodynią leczono dietą o niskiej zawartości szczawianu i suplementami wapnia, prawie jedna czwarta doświadczyła złagodzenia objawów. Autorzy tego badania doszli do wniosku, że szczawian w diecie może pogorszyć, a nie wywołać stan.

Jelita a wchłanianie szczawianówskrobia oporna

Część spożywanych szczawianów może zostać rozłożona przez bakterie w jelitach, zanim zwiąże się z minerałami. Jedna z tych bakterii, Oxalobacter formigenes, faktycznie wykorzystuje szczawian jako źródło energii. To znacznie zmniejsza ilość szczawianów wchłanianych przez organizm. Jednak niektórzy ludzie nie mają dużo tych bakterii w jelitach, ponieważ antybiotyki zmniejszają ich liczbę.

Co więcej, badania wykazały, że osoby z nieswoistym zapaleniem jelit mają zwiększone ryzyko rozwoju kamieni nerkowych. Dzieje się tak częściowo dlatego, że nie są w stanie regulować ilości wchłanianego szczawianu.

Podobnie podwyższony poziom szczawianów stwierdzono w moczu osób, które przeszły operację pomostowania żołądka lub inne operacje, które zmieniają czynność jelit. Sugeruje to, że osoby, które przyjmowały antybiotyki lub doświadczają dysfunkcji jelit, mogą odnieść większe korzyści z diety o niskiej zawartości szczawianów.

Pokarmy bogate w szczawiany

Szczawiany znajdują się w prawie wszystkich roślinach, ale niektóre zawierają bardzo duże ilości, podczas gdy inne mają bardzo mało.

Wielkości porcji mogą się różnić, co oznacza, że ​​niektóre produkty o „wysokiej zawartości szczawianu”, takie jak endywia, można uznać za niskoszczawianowe, jeśli porcja jest wystarczająco mała. Poniżej znajduje się lista pokarmów bogatych w szczawian (powyżej 50 mg na 100 mg porcji):

  • buraki
  • rabarbar
  • szpinak
  • endywia
  • kakao w proszku
  • słodkie ziemniaki
  • orzeszki ziemne
  • rzepa

Jak stosować dietę niskoszczawianową?

Osoby, które są na diecie ubogiej w szczawiany z powodu kamieni nerkowych, powinni spożywać mniej niż 50 mg szczawianów dziennie.

Oto kilka wskazówek, jak przestrzegać diety o niskiej zawartości szczawianu:

  1. Ogranicz ilość szczawianów do 50 mg dziennie. Wybierz różne produkty pochodzenia zwierzęcego i roślinnego bogate w składniki odżywcze.
  2. Gotuj warzywa bogate w szczawian. Gotowanie warzyw może zmniejszyć zawartość szczawianów z 90% do prawie 30%, w zależności od warzywa.
  3. Pij dużo wody. Staraj się spożywać co najmniej 2 litry dziennie. Jeśli masz kamienie nerkowe, pij tyle, aby wyprodukować co najmniej 2,5 litra moczu dziennie.
  4. Zdobądź wystarczającą ilość wapnia. Wapń wiąże się ze szczawianami w jelitach i zmniejsza ilość wchłanianego przez organizm, więc staraj się przyjmować 800–1200 mg dziennie.

Pokarmy bogate w wapń i ubogie w szczawiany obejmują:

  • ser
  • jogurt naturalny
  • brokuły

Czy należy unikać szczawianów?

Osoby, które mają tendencję do tworzenia kamieni nerkowych, mogą odnieść korzyści z diety o niskiej zawartości szczawianów.

Jednak zdrowi ludzie starający się zachować zdrowie nie muszą unikać pokarmów bogatych w składniki odżywcze tylko dlatego, że są bogate w szczawiany.

Szczawiany po prostu nie są składnikami odżywczymi dla większości ludzi.