Baton zbożowy czy czekoladowy? Jak porównać skład i porcję

Baton zbożowy może mieć korzystniejszy skład od czekoladowego, ale sama nazwa tego nie gwarantuje. Znaczenie mają udział zbóż, orzechów i owoców, ilość cukrów, błonnika oraz wielkość całej sztuki. Dwa batony mogą mieć zbliżoną kaloryczność i wyraźnie różną wartość odżywczą. Mogą też różnić się na 100 g, a dostarczać podobnej energii w opakowaniu.

Porównanie liczb: co pokazuje przykład NCEŻ?

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zestawiło baton daktylowo-orzechowo-zbożowy z batonem z karmelem i orzechami. To przykład dwóch produktów, a nie średnia dla wszystkich batonów. Wartości pochodzą z opakowań przywołanych w opracowaniu.

W tym zestawieniu pierwszy baton dostarcza mniej energii i nasyconych kwasów tłuszczowych. Ma też zadeklarowany błonnik. Brak wartości błonnika w drugiej kolumnie nie oznacza zera, lecz brak danych. Nie można również uznać pierwszego produktu za niskocukrowy: 41 g cukrów na 100 g to nadal istotna ilość, nawet jeżeli część pochodzi z owoców.

Dlaczego trzeba przeliczyć całą sztukę?

Obliczenie własne na podstawie powyższych danych: porcja 40 g pierwszego produktu dostarczyłaby około 150 kcal, 16,4 g cukrów i 2,8 g błonnika. Takie same 40 g drugiego dałoby około 196 kcal i 20,4 g cukrów. Przy jednakowej masie różnica energii wynosi około 45 kcal.

Jeżeli jednak drugi baton ważyłby 30 g, miałby około 147 kcal. Mniejsza sztuka bardziej kalorycznego produktu może więc dostarczyć podobnej energii co większa sztuka mniej kalorycznego. Przyjęte masy służą pokazaniu rachunku; nie są deklaracją wielkości opakowań z badania. W sklepie użyj masy z własnej etykiety.

„Zbożowy” nie określa zawartości pełnego ziarna

Sprawdź, jakie zboża wykorzystano i jaki mają udział. Płatki pełnoziarniste, chrupki z mąki i polewa dają inny produkt niż duży udział całych orzechów i suszonych owoców. Składniki są podawane zasadniczo w kolejności malejącej według masy użytej do produkcji. Rysunek kłosa nie zastępuje tej informacji.

Orzechy zwiększają kaloryczność, ale wnoszą również składniki odżywcze. Nie ma podstaw, aby uznawać je za wadę tylko z powodu tłuszczu. Podobnie zawartość węglowodanów ogółem nie mówi, jaka ich część przypada na cukry. Te pozycje trzeba odczytać osobno.

Ile znaczy napis „źródło błonnika”?

W UE takie oświadczenie wymaga co najmniej 3 g błonnika na 100 g albo 1,5 g na 100 kcal. Dla „wysokiej zawartości błonnika” granice wynoszą odpowiednio 6 g lub 3 g. To kryteria oświadczenia, a nie ocena całej receptury. Produkt spełniający warunek nadal może zawierać dużo cukrów.

Przy małym batonie przelicz błonnik na porcję. Wynik 6 g na 100 g oznacza 2,4 g w sztuce 40 g. Taka informacja jest przydatniejsza niż samo duże hasło na froncie opakowania.

Co wybrać zależnie od celu?

Jeśli zależy ci głównie na ograniczeniu energii, porównaj całe sztuki. Jeśli chcesz poprawić jakość przekąski, sprawdź także błonnik, rodzaj tłuszczu i skład. Przy dłuższym wysiłku łatwo dostępna energia może być zaletą, ale nie zmienia automatycznie batona w pełnowartościowy zamiennik posiłku.

Długi termin minimalnej trwałości również nie dowodzi, że produkt nie ma wartości odżywczej. Ocenę opieraj na składzie i deklaracji, nie na nazwie kategorii lub strachu przed kaloriami. Więcej przykładów znajdziesz w poradniku czytania etykiet oraz tekście o pustych kaloriach.

Źródła

• NCEŻ: porównanie przykładowych batonów w opracowaniu dotyczącym sklepików szkolnych.
• Komisja Europejska: warunki oświadczeń o błonniku.
• Rozporządzenie 1169/2011: skład i wartość odżywcza. Przeliczenia dla porcji 30 i 40 g: obliczenia własne.

Technolog żywności

Jan Antoniak – technolog żywności, audytor i doradca
Specjalizuję się w prawie żywnościowym, HACCP i etykietowaniu. Od lat pomagam firmom spożywczym wdrażać systemy jakości oraz zrozumieć wymagania przepisów. Na blogu dzielę się wiedzą w prosty, praktyczny sposób.Audytor systemów bezpieczeństwa | Autor technologzywnosciradzi.pl
Dowiedz się więcej →