Wiele osób ma uprzedzenia, jeśli chodzi o kolor jaj.
Niektórzy uważają, że brązowe jaja są zdrowsze lub bardziej naturalne, podczas gdy inni myślą, że białe jaja są czystsze lub po prostu lepiej smakują.
Ale czy są różnice między brązowymi i białymi jajami w ich wnętrzu?
Ten artykuł bada, czy któryś z tych rodzajów jaj jest zdrowszy lub smaczniejszy.

Jaja występują w wielu kolorach

Jaja kurze mogą być w różnych kolorach i często można znaleźć zarówno brązowe, jak i białe jaja w sklepach.
Jednak wiele osób nie wie, co powoduje, że mają różne kolory.

Odpowiedź jest dość prosta – kolor jaja zależy od rasy kury. Na przykład, kurczęta White Leghorn składają jaja o białych skorupach, podczas gdy Plymouth Rocks i Rhode Island Reds składają jaja o brązowych (1,2).
Niektóre rasy kur, takie jak Araucana, Ameraucana, Dongxiang i Lushi, nawet jaja niebieskie lub niebiesko-zielone (3).

Różne kolory skorupek pochodzą z pigmentów, które produkują kury. Głównym pigmentem w brązowych skorupkach jest protoporfiryna IX. Składająca się z hemu, związku, który nadaje krwi czerwony kolor (4).

Główny pigment występujący w niebieskich skorupkach jaj jest nazywany biliwerdyną, która pochodzi również od hemu. To ten sam pigment, który czasami nadaje siniakom niebiesko-zielony kolor (5).

Podczas gdy genetyka jest głównym czynnikiem determinującym kolor jaja, inne czynniki również mogą mieć na to wpływ.
Na przykład kury, które składają brązowe jaja, mają z wiekiem tendencję do składania większych i jaśniejszych jaj.

Otoczenie, dieta i poziom stresu u kur, mogą również w pewnym stopniu wpływać na kolor skorupki (4).
Czynniki te mogą sprawić, że odcień będzie jaśniejszy lub ciemniejszy, ale niekoniecznie zmieni kolor. Głównym czynnikiem determinującym kolor jest nadal rasa.

Czy brązowe jaja są zdrowsze niż białe?

Często ludzie preferujący brązowe jaja robią to, ponieważ uważają, że brązowe są bardziej naturalne i zdrowsze niż białe. Jednak prawda jest taka, że wszystkie jaja są odżywczo bardzo podobne, niezależnie od wielkości, klasy czy koloru (6).

Zarówno brązowe, jak i białe są zdrowym pokarmem. Typowe jajo zawiera dużo witamin, minerałów i wysokiej jakości białek, wszystkie zawierają mniej niż 80 kcal.

Jednak naukowcy porównali jaja z brązowymi skorupami do tych z białymi, aby zobaczyć, czy istnieje jakakolwiek różnica. Kilka badań wykazało, że kolor skorupki nie ma znaczącego wpływu na jakość i skład (7).
Oznacza to, że kolor skorupy jaja nie ma wiele wspólnego z jego właściwościami zdrowotnymi. Jedyną różnicą jest pigment w powłoce.

Istnieją jednak inne czynniki, które mogą wpływać na wartość odżywczą jaja.
Środowisko kury może mieć duży wpływ. Na przykład jaja od kur, które są hodowane „na słońcu” zawierają 3-4 razy więcej witaminy D, w porównaniu do jaj z tradycyjnie hodowli (8).

Rodzaj karmy podawanej kurą może również wpływać na zawartość składników odżywczych w jajach.
Kury karmione paszą bogatą w kwasy tłuszczowe omega-3 wytwarzają jaja, które zawierają znacznie wyższy poziom kwasów tłuszczowych omega-3 niż normalne jaja. Ten sam efekt stwierdzono w przypadku witaminy D, gdy kury żywią się paszą wzbogaconą w tę witaminę (9,10).

Czy smak jaj zależny jest od ich koloru?

Niektórzy ludzie przysięgają, że brązowe jaja smakują lepiej, podczas gdy inni wolą smak białych.
Ale podobnie jak w przypadku wartości odżywczych, nie ma różnicy między smakiem białych czy brązowych (11).
Jednak to niekoniecznie oznacza, że wszystkie jaja smakują tak samo.

Mimo że kolor skorupki nie ma znaczenia, inne czynniki, takie jak rodzaj paszy, świeżość i sposób gotowania jaja, mogą wpływać na jego smaku.

Na przykład, kury karmione paszą bogatą w tłuszcze, wytwarzają bardziej aromatyczne jaja niż kury karmione paszą o niższej zawartości tłuszczu. A kury karmione paszą zawierającą zbyt dużo oleju rybnego , niektórych rodzajów tłuszczów, a nawet witaminami A lub D mogą wytwarzać jaja przypominające w smaku rybę (12 ,13).

Dieta kury domowej nie jest taka sama jak u hodowanej na fermie, co może również wpływać na smak jaj.
Przyczyny te mogą być spowodowane tym, że niektórzy ludzie uważają, że jaja od kur wychowywanych „na wsi” smakują lepiej niż te od kur hodowanych na fermach.

Co więcej, im dłużej jajo jest przechowywane, tym bardziej prawdopodobne jest, że rozwinie się w nich inny posmak. Przechowywanie jaj w stabilnej, niskiej temperaturze w lodówce, może pomóc w dłuższym zachowaniu ich smaku (11).

Jaja z podwórka nie przechodzą procesu przetwarzania i wysyłki z ferm, więc mogą trafić na talerz szybciej niż jaja kupione w sklepie. Ponieważ są świeższe, mogą smakować lepiej.
Tak więc, chociaż wiele czynników może wpływać na smak jaj, kolor ich skorupki już nie.

Jeśli kolor nie ma znaczenia, to co ma?

Oczywiste jest, że kolor nie jest ważnym czynnikiem. Co zatem należy wziąć pod uwagę przy zakupie jaj?
Oto krótki przegląd dostępnych typów i ich oznaczeń.

Organiczne

Jaja, które są certyfikowane jako ekologiczne w Unii Europejskiej, pochodzą od kurcząt otrzymujących wyłącznie paszę ekologiczną i niemodyfikowaną genetycznie.

Ponadto nie podano im antybiotyków ani hormonów, chociaż nigdy nie dopuszcza się stosowania hormonów w przypadku kur niosek.

Etykieta ekologiczna oznacza, że antybiotyki mogą być stosowane tylko wtedy, gdy jest to konieczne z medycznego punktu widzenia. W przeciwnym razie małe dawki antybiotyków są często podawane w paszy i wodzie, co może przyczyniać się do oporności na antybiotyki u bakterii.

Obecnie nie ma dowodów na to, że jaja organiczne są bardziej pożywne niż jaja tradycyjne (14).
Jednak jakość życia certyfikowanych kur ekologicznych jest prawdopodobnie lepsza, a większy dostęp do słońca prawdopodobnie zwiększa poziom witaminy D w ich jajach (8).

Bez klatek

Termin „bezklatkowy” stosowany do jaj, może być mylący.
Podczas gdy konwencjonalnie hodowane kury są trzymane w zamkniętych pomieszczeniach w bardzo małych, pojedynczych klatkach, kury wolne od klatek są trzymane w otwartym zatłoczonym budynku.

Życie bez klatek może być nieco lepsze dla kury. Jednak pod względem żywienia jaja bezklatkowe nie są zdrowsze niż konwencjonalne jaja.

Wolny wybieg

Informacja „z wolnego wybiegu” oznacza jaja pochodzące od kur hodowanych z ciągłym dostępem do otwartej przestrzeni.
To idealnie zapewnia lepszą jakość życia kur.
Może również zwiększyć jakość odżywczą jaj, ponieważ kury wystawione na działanie promieni słonecznych wytwarzają jaja o znacznie wyższych poziomach witaminy D (8).

Wzbogacone Omega-3

Jaja wzbogacone Omega-3 pochodzą od kur karmionych paszą wzbogaconą w zdrowe kwasy omega-3.
Dlatego zawartość omega-3 w jajku jest znacznie wyższa niż normalnie, co może przynieść pewne korzyści zdrowotne.

Jedno małe badanie wykazało, że spożywanie czterech jaj wzbogaconych w omega-3 codziennie przez cztery tygodnie obniżyło poziom trójglicerydów we krwi i ciśnienie krwi u uczestników (15).

Inne badanie wykazało, że spożywanie dwóch jajek wzbogaconych w omega-3 codziennie przez sześć tygodni zwiększyło zawartość tłuszczu omega-3 w mleku matki karmiącej piersią (16).

Ogólnie rzecz biorąc, jaja wzbogacone w kwasy omega-3 mogą oferować dodatkowe korzyści zdrowotne w porównaniu z przeciętnym jajkiem.

“Lokalne”

Jaja pochodzące z przydomowej hodowli lub kupowane bezpośrednio od małych, lokalnych rolników prawdopodobnie będą najświeższe i zwykle pochodzą od kur, które żyją w bardziej naturalnym środowisku z dużą ilością dostępu do słońca.

Diety kur przydomowych mogą różnić się od kur hodowanych konwencjonalnie, co również może mieć wpływ na zawartość składników odżywczych w jajach.

Jest to szczególnie ważne, gdy kury mają dostęp do trawy, ponieważ okazuje się, że kury karmione trawą, wytwarzają jaja o wyższym poziomie tłuszczów omega-3 i witaminy E (17).

Jednak stada przydomowe nie podlegają tym samym przepisom dotyczącym higieny co stada komercyjne, dlatego kupuj jaja lokalne tylko ze źródeł, które znasz i wiesz, że są hodowane zgodnie z zasadami higieny. Ponieważ rolnicy często nie mają świadomości co to oznacza i takie kury mogą mieć dostęp do różnych niebezpiecznych chemikaliów, farb czy metali ciężkich znajdujących się w obszarze gospodarstwa.

Podsumowanie

Jaja są w wielu kolorach, w zależności od rasy kur.
Jednak nie ma żadnej różnicy w wartościach odżywczych między brązowymi i białymi jajkami. Ostatecznie jedyną różnicą jest kolor skorupki, a może i cena.

Niemniej jednak inne czynniki wpływają na smak i wartości odżywcze jaj, w tym dieta i warunki panujące w kurnikach.
Następnym razem, gdy sięgniesz po wytłoczkę jaj, upewnij się, że bierzesz pod uwagę te inne czynniki.