SPIS TREŚCI
Owalny znak na opakowaniu sera, wędliny czy ryby pomaga zidentyfikować zatwierdzony zakład. Zwykle zawiera kod kraju, numer zatwierdzenia i unijny skrót. Polski kod „PL” wskazuje lokalizację zakładu, a nie automatycznie pochodzenie mięsa lub mleka. Pełny numer warto sprawdzić w wykazie Inspekcji Weterynaryjnej.
Numer zakładu a cały znak identyfikacyjny
Numer jest częścią znaku, nie jego jedyną informacją. Rozporządzenie 853/2004 określa formę znaku identyfikacyjnego dla produktów objętych tym obowiązkiem. W przypadku zakładu na terytorium Unii ma on kształt owalny. Kod kraju informuje, gdzie znajduje się zakład, a numer zatwierdzenia pozwala odnaleźć go w rejestrze.
| Element | Co wskazuje? | Czego nie potwierdza? |
|---|---|---|
| PL, DE, FR i inne kody krajów | Państwo lokalizacji zakładu | Kraju pochodzenia wszystkich surowców |
| Numer zatwierdzenia | Konkretny zakład | Numeru partii produktu |
| UE lub inny dopuszczony skrót | Oznaczenie odnoszące się do Unii Europejskiej | Certyfikatu ekologicznego lub oceny smaku |
Co oznaczają cyfry polskiego numeru?
W polskim systemie pierwsze dwie cyfry wskazują województwo, a następne dwie powiat. Dalsza część odnosi się do rodzaju działalności i kolejności jej rejestracji w danym powiecie. Tego sposobu odczytu nie należy przenosić na numery zagranicznych zakładów, które korzystają z innych systemów.
Rozpoznanie pierwszych czterech cyfr daje przybliżenie lokalizacji, ale nie wystarcza do ustalenia nazwy firmy i zakresu zatwierdzenia. Dlatego praktyczniejszym rozwiązaniem jest wyszukanie całego numeru. Trzeba zachować wszystkie cyfry, w tym początkowe zera.
Jak sprawdzić zakład krok po kroku?
- Przepisz lub sfotografuj pełny znak z opakowania.
- Sprawdź kod kraju. Dla polskiego zakładu skorzystaj z wykazów Głównego Inspektoratu Weterynarii.
- Wybierz odpowiednią sekcję, np. produkty mleczne, produkty mięsne albo produkty rybołówstwa.
- Wyszukaj numer i porównaj nazwę oraz adres zakładu.
- Jeżeli nie znajdujesz wpisu, sprawdź, czy wybrano właściwy wykaz i czy numer został poprawnie przepisany.
GIW prowadzi osobne zestawienia dla zakładów zatwierdzonych i dla różnych rodzajów działalności rejestrowanej. Brak wyniku w jednej przypadkowo wybranej tabeli nie oznacza jeszcze nielegalnej produkcji. Wątpliwości dotyczące konkretnego produktu można zgłosić właściwemu inspektoratowi wraz ze zdjęciem etykiety.
Dlaczego na jednych produktach jest WE, a na innych UE?
Przepisy zmieniono rozporządzeniem 2024/1141. Skróty odnoszące się do Wspólnoty Europejskiej zastępowane są skrótami odnoszącymi się do Unii Europejskiej. Do 31 grudnia 2028 roku znak może nadal zawierać dawne oznaczenie, a produkty oznakowane przed tą datą mogą pozostać w obrocie.
Obecność „WE” na produkcie nie oznacza więc sama w sobie błędnego znaku. Nowe „UE” nie świadczy z kolei o wyższej jakości. To zmiana wymagania dotyczącego zapisu, a nie dodatkowa kategoria bezpieczeństwa produktu.
Czy numer pozwala ustalić pochodzenie mięsa lub mleka?
Nie zawsze. Przykład: ser może zostać wyprodukowany w jednym zakładzie, a następnie trafić do innego w celu krojenia i pakowania. W określonych prawem sytuacjach na nowym opakowaniu będzie znak tego drugiego zakładu. Kod kraju odnosi się wtedy do niego, a nie jest pełną historią surowca.
Do oceny pochodzenia szukaj osobnych informacji właściwych dla danej żywności. Przy wycofaniu produktu porównaj także nazwę, partię i termin podany w komunikacie. Wspólny numer zakładu nie oznacza automatycznie, że wycofano wszystkie jego wyroby.
Czy owal musi być na każdym produkcie zwierzęcym?
Nie należy stosować takiego uproszczenia. Zakres obowiązku i wyjątki wynikają z przepisów. Kod na skorupie jaja ma inną funkcję i budowę niż owalny znak na opakowaniu przetworów. Sama forma znaku nie zastępuje też sprawdzenia rodzaju produktu, np. rozróżnienia mięsa mielonego i wyrobu garmażeryjnego.
Źródła
- Rozporządzenie 853/2004, załącznik II, sekcja I: znaki identyfikacyjne.
- Rozporządzenie 2024/1141: zmiana skrótów i okres przejściowy.
- GIW: wykazy zakładów zatwierdzonych.
- IJHARS: odczytywanie polskiego numeru.
- FSAI: przykład zmiany znaku przy krojeniu i pakowaniu sera.
Jan Antoniak – technolog żywności, audytor i doradca
Specjalizuję się w prawie żywnościowym, HACCP i etykietowaniu. Od lat pomagam firmom spożywczym wdrażać systemy jakości oraz zrozumieć wymagania przepisów. Na blogu dzielę się wiedzą w prosty, praktyczny sposób.Audytor systemów bezpieczeństwa | Autor technologzywnosciradzi.pl
Dowiedz się więcej →
