Choroby krążenia są najczęstszą przyczyną śmierci Polaków a ich największe czynniki ryzyka to: wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu, palenie papierosów.

Badanie z 2013 r. Opublikowane w New England Journal of Medicine zbadało, czy przestrzeganie wzoru jedzenia w stylu śródziemnomorskim wpłynie na zdrowie serca. Po opublikowaniu badania wzbudziło ono spore zainteresowanie z wielu różnych powodów.

Czym właściwie jest dieta śródziemnomorska?

Tradycyjnie dieta śródziemnomorska jest bardziej stylem życia, w tym aktywnością fizyczną, spotkaniami towarzyskimi podczas posiłków, umiarkowanym spożyciem wina i zróżnicowaną ofertą pokarmową.

Menu obejmuje zwykle: produkty mleczne (głównie jogurt i ser), różne produkty białkowe (głównie ryby i drób, z mniejszymi ilościami czerwonego mięsa i jaj) oraz nacisk na żywność pochodzenia roślinnego (owoce, warzywa, pieczywo, ziarna, orzechy, nasiona, rośliny strączkowe i oleje, takie jak oliwa z oliwek).

Ponieważ nie ma jednego zestawu zasad, które składają się na dietę śródziemnomorską, badania nad zaletami „diety śródziemnomorskiej” prowadzone są na dietach, które zawierają te pokarmy w różnych proporcjach.

Co wykazało to badanie?

W badaniu PREDIMED (profilaktyka z dietą śródziemnomorską) zbadano wpływ diety śródziemnomorskiej na ryzyko chorób układu krążeniowego w grupie 7447 starszych osób w wieku od 55 do 80 lat. Przed włączeniem się do badania uczestnicy byli obciążeni dużym ryzykiem chorób sercowych. Wszyscy mieli cukrzycę typu 2 lub 3 z następującymi obciążeniami: palenie tytoniu, nadciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu LDL („zły” cholesterol), niski poziom cholesterolu HDL („dobry” cholesterol), nadwaga lub otyłość, lub historia rodzinna wskazująca na przedwczesne choroby wieńcowe.

Uczestnicy zostali przydzieleni do jednej z trzech diet eksperymentalnych:

  • Jedna grupa spożywała dietę w stylu śródziemnomorskim z dodatkiem 1 litra oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia na tydzień.
  • Druga grupa spożywała również dietę śródziemnomorską, ale zamiast oliwy przyjmowali dziennie 30 g orzechów (orzechy włoskie, laskowe, migdały).
  • Trzecia grupa spożywała dietę niskotłuszczową.

Uczestnicy spożywali przypisane im diety przez prawie pięć lat.

Aby upewnić się, że pacjenci utrzymywali diety, zespół badawczy pobierał próbki krwi i moczu od przypadkowo wybranych uczestników, aby sprawdzić pewne markery wskazujące, czy uczestnicy rzeczywiście spożywali oliwę z oliwek lub orzechy. Badani wypełniali także coroczne ankiety dotyczące ich nawyków żywieniowych.

Co odkryto w tym badaniu?

Wyniki pokazały, że uczestnicy spożywający dietę śródziemnomorską suplementowaną oliwą z oliwek lub orzechami mieli o 30% mniejsze szanse na atak serca, udar mózgu lub zgon z przyczyn układu krążenia niż grupa na diecie niskotłuszczowej.

W jaki sposób badanie to pasuje do tego, co już wiemy o diecie śródziemnomorskiej i chorobach serca?

Inne badania dotyczące diety śródziemnomorskiej, w tym metaanaliza, rodzaj badań analizujących oddzielne, ale podobne badania w celu określenia tendencji i istotnych wyników w połączonych badaniach, dają podobne wyniki.

Ponadto badanie PREDIMED jest tak naprawdę największym, jak dotąd badaniem klinicznym, pokazującym wpływ diety śródziemnomorskiej na zdrowie. W porównaniu z niektórymi innymi badaniami, to z PREDIMED dostarcza również jak do tej pory kilka dowodów najwyższej jakości.

Jak przestrzegać dietę śródziemnomorską?

Warzywa, owoce, orzechy, produkty pełnoziarniste, zdrowe tłuszcze nienasycone i rośliny strączkowe są kluczowymi składnikami zdrowych wzorców żywieniowych odpowiednich dla większości ludzi.

Wytyczne żywieniowe dla Amerykanów na lata 2015-2020 zawierają wzorzec jedzenia oparty na diecie śródziemnomorskiej.

Jeśli jesteś narażony na ryzyko rozwoju choroby sercowo-naczyniowej lub szukasz sposobów na przyjęcie bardziej zdrowego schematu żywieniowego, ściślejsze przestrzeganie diety śródziemnomorskiej może być dla ciebie dobrym wyborem.